روز های ۲، ۹و ۱۷ دی ماه ، روز های دی از دی ماه، دی گان ها،
دی گان
روز ۵ دی ماه برابر با 25 دسامبر، سال روز در گذشت اشو زرتشت اسپنتمان است.
باور مندان به انديشه، کردار و گفتار نيک آن وخشور، اين روز را با گرد هم آمدن و برپايی نيايش و خواندن "گات" ها، سرودهای آن ابر انسان به ستودن او و پيام هايش می پردازند.
مرگ اشوزرتشت را در سن ۷۷ سالگی و در شهر بلخ و در هنگام خواندن نماز میدانند، (چند تنی نيز ۷۳ سالگی را هنگام در گذشتِ زرتشت میدانند).
تا چند سالی پيش از اين، آگاهی چندانی از جایِ آرامگاه اشوزرتشت در دست نبود، اما بررسیهای تنی چند از پژوهشگران نشاندادهاست که آرامگاه اشوزرتشت میتواند، در کشورِ افغانستان و در جايی که بنا به ارزش و احترام صاحب مزار، آنرا "مزارشريف" ناميدهاند باشد.
ماه دی آمد که هوا هر زمان بارد کافـور همی بر جهان
از فلک امـروز معونت کند لشگـر سرما را باد خزان
مسعود سعد سلمان
از آن جا که دی از نام های خداوند است. ماه دی را ماه خداوند نيز ناميده اند. در سالشمار کهن روزهای هشتم، پانزدهم و بيست و سوم، و در سالشمار نوين که اکنون پيرو آن هستيم. روزهای دوم، نهم و هفدهم دی ماه دارای نام های با واژه دی هستند . اين روزها، روزهای: دوم "دی به آذر"، نهم "دی به مهر" و هفدهم " دی به دين"، نام دارند و در گذسته ها در هر يک از اين روز ها به جشن می نشستند و نيايش می کردند.
