آبان روز از آبان ماه، جشن آبان.، بر همگان خجسته باد.
آبـان روز است روز آبـان خـرم گـردان به آب زر جان
بنشيـن به نشاط و دوستان را ای دوست به عـز و ناز بنشان
ابان گان يا آبان گان، همچون ديگر جشن های سالانه به يادگار مانده از پيشينيان مان است که در آبان روز از آبان ماه به جشن اش می نشسته اند.
در سال شمار کهن که هر ماه از سال دارای 30 روز بود. آبان روز، همواره برابر بود با روز ده 10 آبان ماه، که آنرا ابان گان می ناميدند. با روی آوردن به سال شماری که آن را سال شمار جلالی (و يا خيامی نيز) می شناسيم، شش ماه نخستين سال، دارای 31 روز شدند. بنا بر اين، روز آبان از ماه آبان که برابر با دهم آبان ماه در سال شمار کهن بود، 6 روز پيش کشيده شد و اينک در روز 4 آبان ماه برابر با 26 ماه اکتبر، جشن آبان يا آبان گان را برگزار می کنند
جشن آبان با ستايش و نيايش و شادمانی و در کنار چشمه سارها و رودها برگزار شدنی بوده و می تواند بود. اين جشن نيز به مانند بيشتر جشن های کهن ديارمان نزديکی روانی ايران زمينيان با پرهام يا طبيعت را نمايان می سازد.
آنانی که در چندين هزار سال پيش از اين به پاسداری و پرستاری از آب، خاک،باد و آتش نامی شده بودند. کاری که اگر چه در اين هنگام به پرداختن به آن بر خود می بالند و فخرش را به ديگران می فروشند.
در آن زمان دور از برداشت ها و انديشه های پيرامونيانشان بود و بنا بر همين انگيزه نيز آنان را پرهام و طبيعت پرست می ناميدند و اگر چه اين نام واژه به راستی زيبنده ی آنان بود، ولی آن ديگران، اين نام واژه را نه با چنين باری که با اين برداشت به کار می بستند که ايرانيان کهن و يا ايرانيان، افغانان، تاجيکان و ... امروزی، پرهام يا طبيعت را خدای گون می پندارند و می ستايند و اين درست وارونه ی باورهای پيشينيان اين بوم و بر بود که نخستين باورمندان به "اهورامزدا"، دانش بزرگ و کامل شناخته شده اند.
